Procenjuje se da u svetu živi oko 476 miliona ljudi koji pripadaju starosedelačkim narodima u 90 zemalja. Oni čine manje od 5 procenata svetske populacije, ali učestvuju sa 15 procenata u kategoriji najsiromašnijeg stanovništva. Govore veliku većinu od oko 7.000 svetskih jezika i predstavljaju preko 5.000 različitih kultura.
Starosedelački narodi su naslednici jedinstvenih kultura, običaja, i načina odnosa prema ljudima i životnoj sredini. Član 24. Deklaracije Ujedinjenih nacija o pravima starosedelačkih naroda priznaje pravo ovih naroda na njihove tradicionalne načine lečenja, održavanje kulturnih običaja i pristup socijalnim i zdravstvenim uslugama bez diskriminacije. Međutim, mnogi od starosedelačkih naroda danas su i dalje suočeni sa marginalizacijom, ekstremnim siromaštvom i drugim kršenjima ljudskih prava. Pored toga, klimatske promene, deforestacija, zagađenje i gubitak biodverziteta predstavljaju ozbiljne pretnje za starosedelačke narode, jer oni vrlo često direktno zavise od pridodnih resursa područija na kome žive.
Starosedelački narodi često imaju ulogu “čuvara” biodiverziteta i kulturne raznolikosti. Iako čine samo oko 5 procenata svetske populacije, oni praktično upravljaju sa oko 20-25 procenata površine Zemlje, a na tim površinama se nalazi 80 odsto biodiverziteta planete i oko 40 odsto svih zaštićenih kopnenih područja i ekološki netaknutih predela. S obzirom na to ovi narodi igraju ključnu ulogu u naporima da se zaštite planeta i biodiverzitet. Zbog toga je važno da ih podržimo u rešavanju višestrukih izazova sa kojima se suočavaju, istovremeno priznajući njihovu značajnu ulogu u održavanju svetske kulturne i biološke raznolikosti.
Tema ovogisnjeg dana starosedelačkih naroda je “Uloga starosedelačkih žena u očuvanju i prenošenju tradicionalnih znanja”. Kod domorodačkih naroda žene su najčešće okosnica zajednica i igraju ključnu ulogu u očuvanju i prenošenju tradicionalnog znanja predaka o životnoj sredini, tradicionalnim načina lečenja, ishrani, očuvanju jezika i kulturnog nasleđa.
Međutim, uprkos važnim ulogama žena u svojim zajednicama kao hraniteljica, starateljica, čuvara znanja, lidera i zaštitnica ljudskih prava, one često pate od diskriminacije na osnovu pola, klase, etničke pripadnosti i socioekonomskog statusa.
U videu sa BuzzFeedVideo kanala pogledajte kako pripadnci starosedelačkih naroda reaguju na to kako su predstavljeni u filmovima i na televiziji:
Foto: UN
