Naučnici zabrinuti alarmantnim topljenjem glečera na Novom Zelandu

Na Novom Zelandu svake godine tim naučnika obilazi glečere kako bi ispitao stanje u kome se nalaze. Glečeri se na Novom Zelandu spuštaju sa Južnih Alpa, planinskog venca koji se nalazi duž Južnog ostrva.
topljenje glečera novi zeland

Ono što ih zatekne svake godine je zapravo to da se glečeri stalno smanjuju. Ni početkom ove godine nije bila drugačija situacija.

Krajem marta meseca naučnici su u timskom radu proveli osam sati leteći iznad vrhova glečera, praveći hiljade fotografija kako bi i ove godine uporedili svoje godišnje istraživanje snežnih granica sa onim iz prethodnih godina.

Endrju Mekintoš, profesor sa Univerziteta Monaš iz Australije, koji je bio na letu i zajedno sa ostalim naučnicima nakon leta  u neverici rekao je da je ‘šokiran’ onim što su videli. Glečeri koji se nalaze na manjim nadmorskim visinama su uglavnom nestali, a oni najpoznatiji glečeri – Franc Jozef, kao i Foks su dovedeni u situaciju da su u fazi izrazitog povlačenja.

Glečeri su satkani od ogromne mase leda koja se taloži i okruženi su planinama. Oni imaju svoju fazu rasta tokom hladnih i snežnih zima, a tokom toplijih vremenskih prilika oni se povlače. Glečeri, širom sveta, predstavljaju važan izvor sveže vode koja dolazi do oko 2 milijarde ljudi. Njihovo prekomerno otapanje postaje veliki rizik takođe i za povećanje intenziteta poplava, tako i za povećanje nivoa mora.

Protekle dve godine zbog visokih temperatura su doprinele da glečeri promene svoj izgled, a samo protekla godina je bila proglašena za najtopliju na Novom Zelandu ikada.

Istraživanja glečera na Novom Zelandu sprovode se svaki godine već pet decenija. Njihov cilj je da naprave snimke svih glečera i to pre svega u periodu kada prestaje topljenje snega i leda. Posebna pažnja obraća se na snežni prekrivač koji se nalazi preko glečera. Sneg ima funkciju i služi da obezbedi materijal za rast glečera, ali i kao zaštitni sloj prekriva glečer.

U godinama kada se snežna linija spušta sve više niz planinu, dolazi do povećanja mase glečera, što dovodi do njegovog napretka dalje niz planinu. Međutim, kada ima manje snega i snežna linija se nalazi na većim nadmorski visinama, veći deo glečera je izložen topljenju, što dovodi do njegovog smanjivanja.

„Trenutno vidimo brze promene koje se dešavaju u planinama, sa indikacijama da se snežna granica pomera sve više uz planine što je praćeno gubitkom leda“, objašnjavaju naučnici. Rezultate ovogodišnjeg istraživanja biće uvršteni u izveštaj o dugoročnoj varijabilnosti glečera. Kao glavni razlog za uočene nagle promene koje se dešavaju sa glečerima naučnici ističu klimatske promene. Promene temperature su te koje najviše utiču na glečere i ono što se na njima dešava. Godina 2018. kada se desilo ekstremno otapanje, može se smatrati najgorom godinom za glečere na Novom Zelandu, a sve to zbog posledica klimatskih promena.

„Kako se trenutni trend zagrevanja nastavlja, nastavićemo da gubimo sve više glečera“, objašnjava Lori, jedan od autora istraživanja. Ovaj trend otapanja zapravo bi mogao da dovede da do kraja ovog veka polovina svetskih glečera nestane, baš kao što se to trenutno dešava na Novom Zelandu, čak i ako se ostvare vrlo ambiciozni klimatski ciljevi.

Ono što je bitno istaći je i to da pored uticaja klimatskih promena, postoje i prirodne klimatske varijacije koje imaju vrlo bitnu ulogu. La Ninja je upravo završila svoj neobično dug period koji je doneo da temperature vazduha i mora budu toplije od prosečnih, što je samim tim dovelo do topljenja glečera.

Nekada su ljudi mogli da parkiraju svoja vozila i da obiđu nacionalni park, da prošetaju jedan kraći deo kako bi videli glečer, danas je to gotovo nemoguće, ljudi sada moraju da idu dublje u planinu, a često i da iznajmljuju male avione kako bi videli uživo glečer.

Glečeri imaju takođe jednu vrlo bitnu ulogu tokom sušnog perioda, a to je snabdevanje planinskih vodotokova i jezera. Promene koje se dešavaju svuda oko nas, pa i na glečerima se odvijaju brzo. Primer glečera je samo jedan u nizu promena koje vizuelno možemo uočiti kao bitne promene životne sredine koji nam ukazuju da postoje sigurno i neke druge nastale promene koje možda i ne vidimo.

Foto: Fox Glacier on New Zealand’s South Island (Rebekah Parsons-King/NIWA)

PODELITE
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

Share

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin