Nestanak planinskih šuma sve je veća pretnja po divlji svet

Od 2001. godine, naučnici kažu, izgubljeno je 7% prirodnog staništa zbog seče šuma, požara i poljoprivrede i upozoravaju da se stopa nestajanja odvija alarmantnom brzinom.
nestanak planinskih šuma

Preuzeto sa sajta The Guardian

Naučnici su otkrili da je nestalo 78 miliona hektara planinskih šuma širom sveta, što je više od 7% ukupne površine istih. Glavni uzroci gubitka su seča šuma, širenje poljoprivrede i požari.

Planine su dom za više od 85% vrsti svetskih ptica, sisara i vodozemaca. Ova staništa su nekada bila bolje zaštićena, posebno jer je njihov neravni teren otežavao pristup ljudima. Međutim, danas su sve više ugrožena jer ljudi eksploatišu teže dostupna područja planete, dok se nizijske šume sve više štite.


Stoga, naučnici su otkrili su da je seča drveća odgovorna za 42% gubitka planinskih šuma, požari za 29%, seča i paljenje za obrađivanje zemljišta za 15%, a poljoprivreda za 10% gubitka.

Istraživači su pratili promene u šumama od 2001. do 2018. godine, beležeći kako povećanje, tako i smanjenje pokrova drveća i utvrđujući moguće uticaje na biodiverzitet.

Ustanovili su da su teško pogođene Azija, Južna Amerika, Afrika, Evropa i Australija. Veliki deo gubitka u severnoj Aziji bio je posledica požara, posebno u većim delovima Rusije, a suše i požari su doveli do značajnih gubitaka i u Australiji.

Godišnja stopa gubitka planinskih šuma naglo je porasla posle 2010. godine i u poređenju sa periodom od 2001. do 2009. godine, povećala se za 50% u periodu od 2010. do 2018. godine. Širenje poljoprivrede i seče u planinskim područjima jugoistočne Azije identifikovano je kao ključni faktor gubitaka. Tokom perioda istraživanja, utvrđeno je da se više od polovina svetskog gubitka šuma dogodila u Aziji.

Klimatska kriza stavlja pritisak na osetljive planinske vrste, jer više temperature „teraju” vrste da se sele na više nadmorske visine. U nekom trenutku, vrlo je verovatno da će im ponestati pogodnih staništa, što je proces poznat kao „stepenice izumiranja”.

Prethodna istraživanja su pokazala da alpske biljke ne uspevaju da se prilagode klimatskim promenama, pri čemu invazivne vrste brže kolonizuju vrhove planina. Botaničari koji rade u škotskim visoravnima takođe su otkrili da se najređe planinske biljke Britanije povlače na veće nadmorske visine.

U najnovijem radu, istraživači upozoravaju:

„Planinske šume prolaze kroz dramatične promene u mnogim regionima zbog njihove osetljivosti na klimatske promene, kao i zbog antropogenih pritiska, koji su sve veća pretnja po planinske vrste.”

Više od 40% ukupnog gubitka odnosi se na tropske planinske šume, koje se smatraju žarištima biodiverziteta, stavljajući još veći pritisak na ugrožene vrste. Zenzong Zeng sa Južnog univerziteta nauke i tehnologije, izjavio je:

„Ono na šta treba da obratimo pažnju jeste to da gubitak planinskih šuma zahvata oblasti poznate po visokoj konzervacijskoj vrednosti kopnenog biodiverziteta, posebno u tropskim predelima. Različiti oblici širenja poljoprivrede i šumarstva su tamo ključni faktori.”

U radu je utvrđeno i da stvaranje zaštićenih područja unutar žarišta biodiverziteta smanjuje stopu gubitka. „Povećanje površine zaštite u planinama trebalo bi da bude ključno za očuvanje planinskih šuma i biodiverziteta u budućnosti”, navode u radu.

Doktor Marko Mina, istraživač u Institutu za alpsku sredinu u Italiji, izjavio je:

„Opšte mišljenje jeste to da je korišćenje velikih količina podataka, poput satelitskih proizvoda daljinskog osmatranja, odličan alat za praćenje promena u šumama, gotovo u realnom vremenu. Međutim, treba da budemo oprezni prilikom donošenja zaključaka koji se tiču sveta u globalu, a koji se baziraju samo na osnovu proizvoda daljinskog osmatranja”.

Kad je u pitanju problem nestanka planinskih šuma, zaključio je: „Šume kojima se dobro upravlja kroz pažljivi proces planiranja i dalje mogu biti stanište velikom broju biljaka i životinja”.

PODELITE
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

Share

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin